ေက်ာက္ေတာ္ႀကီးဘုရား(အမရပူရ)
ေက်ာက္ေတာ္ႀကီး ဘုရားသည္ ပုဂံမင္းတရား၏ ေကာင္းမႈေတာ္ ျဖစ္၍ အမရပူရၿမိဳ႕မွ ေတာင္ဖက္ ၃ မိုင္ခန႔္ ကြာေဝးေသာ ေတာင္သမန္ အေနာက္ေတာင္ ရြာႏွစ္ရြာအၾကားတြင္ တည္ရွိ၏။ မဟာသက်ရံသီဟူေသာဘြဲ႕ေတာ္ျဖင့္ ထင္ရွား ေတာ္မူေလသည္။
မဟာမင္းထင္စည္သူ ေရးသည့္ မဟာသက်ရံသီ ေက်ာက္ေတာ္ႀကီး ေက်ာက္စာအရ၊ ေက်ာက္ေတာ္ကို ငစဉ့္ကူးၿမိဳ႕အဝင္၊ စုံၿမိဳ႕စီရင္စု စက်င္ေတာင္မွ ပင့္ေဆာင္ၿပီးလၽွင္၊ ဧရာဝတီျမစ္စဥ္အတိုင္း ပင့္ေဆာင္ကာ၊ ေရႊၾကက္ယက္ ေရႊၾကက္က် ဘုရားႏွစ္ဆူအၾကား ခရီးျဖင့္ ဝင္ေတာ္မူ၍ ေတာင္သမန္အင္းအနီး ယခု တည္ရွိေသာအရပ္သို႔ ပင့္ေဆာင္သည္ဟု သိရသည္။
ဒုတိယမဟာရာဇဝင္ေတာ္ႀကီးတြင္ကား 'သကၠရာဇ္ ၁၂၁၁ ခုႏွစ္ နယုန္လဆန္း ၁၄ ရက္ေန႔ကစ၍၊ ရတနာပူရ အင္းဝၿမိဳ႕တြင္ မဟာသက်ရံသီ ေက်ာက္ေတာ္ႀကီးဘုရား ကိန္းဝပ္ေတာ္မူသည့္ အုတ္ျပာသာဒ္ ၿပိဳပ်က္သည္ကို၊ ေက်ာက္ေမာ္ၿမိဳ႕စား ဝန္ႀကီး သတိုးမင္းႀကီး မဟာမင္းလွသီဟသူ၊ ပန္းပဲဝန္အတြင္းဝန္ သတိုးမင္းႀကီးမဟာမင္းလွေက်ာ္သူတို႔ကို၊ ေလွအမႈထမ္း လူ ၃ဝဝဝ ေပးအပ္၍ ပင့္ေဆာင္ေစရာ၊ သုံးရက္ႏွင့္ မုတၱမတံခါးျပင္၊ ဘုရားပင့္ေဆာင္ရန္ ေဘာင္ေပၚသို႔ေရာက္ေၾကာင္း ေလၽွာက္ထား၍၊ ၎ႏွစ္ဝါဆိုလျပည့္ေက်ာ္ ၆ ရက္ေန႔တြင္၊ ဆရာေတာ္ သံဃာေတာ္တို႔ကို၊ သမၺာန္ေတာ္မ်ားတြင္ တင္ေဆာင္၍၊ ေရွ႕ဦး ေရွ႕ဖ်ား ႂကြသြားႏွင့္ေစၿပီးလၽွင္ ဘဝရွင္မင္းတရားႀကီးဘုရား၊ ေဘာင္ေတာ္ေလွေတာ္ သမၺာန္ေတာ္မ်ားႏွင့္ မင္းညီမင္းသား မႉးေတာ္မတ္ေတာ္တို႔ ၿခံရံ၍ ထြက္ေတာ္မူၿပီးလၽွင္၊ ဘုရားတင္ေဘာင္ျပာသာဒ္ကို မီးသေဘၤာေတာ္ႏွင့္ ဆြဲေစ၍၊ ေရႊၿမိဳ႕ေတာ္ေတာင္မ်က္ႏွာ၊ ေတာင္သမန္အနီး အထက္တည္ထားေဆာက္လုပ္ေတာ္မူသည့္ အုတ္ျပာသာဒ္အတြင္း၊ ပင့္ေဆာင္ကိုးကြယ္ေတာ္မူ၏'ဟု စုံလင္စြာ ေဖာ္ျပမွတ္သားပါရွိေလသည္။
ေက်ာက္ေတာ္ႀကီးဘုရားသည္ ထက္ဝယ္ဖြဲ႕ေခြေနေတာ္မူေသာ ႐ုပ္ပြားေတာ္ျဖစ္၍၊ ဌာပနာပစၥည္းမ်ားမွာ ေရႊဆင္းတု ၁၂ ဆူ၊ ေငြဆင္းတု ၃၅၈ ဆူ ျဖစ္သည္။ ဘုရားအတြင္း ဖိနပ္ေတာ္ႏွင့္ကပ္လ်က္ရွိေသာ တနဂၤေႏြေထာင့္၌ မဟာသက်ရံသီဟူေသာ စာတမ္း ေရးထားသည့္ ေက်ာက္ျပားတစ္ခ်ပ္ရွိ၍ ဘုရား၏ တနဂၤေႏြေထာင့္ တံတိုင္းအနီး၌မူ မဟာသက်ရံသီ ဘရားသမိုင္း ေရးသားေသာ ေက်ာက္ျပားတစ္ခ်ပ္ရွိ၏။ တံတိုင္းေျမာက္ဖက္တြင္၊ အေရွ႕အေနာက္ အေတာင္ ၂ဝ၊ ေတာင္ ေျမာက္ ၁ဝ ေတာင္ရွိေသာ ေျခေတာ္ရာ တိုက္ပ်က္ရွိ၏။ ေျခေတာ္ရာမွာ ဘုရား၏ အာ႐ုံခံ တနဂၤေႏြေထာင့္သို႔ ပင့္ေဆာင္ထားၿပီးျဖစ္၏။ ဘုရားအာ႐ုံခံအတြင္း ေက်ာဖက္တြင္ ရဟႏၲာ႐ုပ္တုေတာ္ ၈၈ ဆူ ရွိ၏။ ေက်ာက္ေတာ္ႀကီးဘုရားမွာ ပုဂံျပည္ရွိ အာနႏၵာ ဘုရားပုံ သ႑ာန္ပင္ ျဖစ္၍ ျမန္မာဗိသုကာမ်ား၏ လက္ရာစစ္ျဖစ္၏။ စိတ္ဝင္စားဖြယ္ ေကာင္းသည္ကား၊ မုတ္ ၄ မုတ္တို႔တြင္ ေရးျခယ္ထားေသာ ပန္းခ်ီကားမ်ား ျဖစ္ေလသည္။ ထိုပန္းခ်ီကားမ်ားသည္ စစ္ကိုင္း၊ အမရပူရ၊ အင္းဝ၊ ပုခန္းႀကီး၊ ျပည္ႏွင့္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မ်ားရွိ ပုဂံမင္း၏ ေကာင္းမႈေတာ္မ်ား ျဖစ္ေသာ ပန္းခ်ီကားမ်ား ျဖစ္သည္။ ထူးျခားခ်က္မွာ အေရွ႕မုခ္တြင္ ေရးဆြဲထားေသာ ေကာင္းကင္တမန္ပုံ ၂ ခုပင္ ျဖစ္၏။ နကၡတ္တာရာ ပုံမ်ားကိုလည္း ေတြ႕ရသည္။ ထိုပန္းခ်ီကားမ်ားမွာ ထိုေခတ္၏ အဝတ္အစားမ်ားကို ေဖာ္ျပထားေသာ ေခတ္ေၾကးမုံမ်ား ျဖစ္၍ တန္ဖိုးရွိလွေပသည္။ [၁]
မႏၲေလးတြင္ အမည္တူႏွင့္ အတူ ေက်ာက္ေတာ္ႀကီး ဘုရားမွာ ပုဂံ၏အာနႏၵာ (ေဝဇယႏၲာ) ေက်ာင္းဘုရား၏ ပုံတူတစ္ခုအျဖစ္ ရည္ရြယ္ခဲ့သည္။ ယင္းကို ပုဂံဘုရင္က ၁၈၄၇ တြင္ ေဆာက္တည္ခဲ့သည္။ ဘုရား၏အျပင္သားက ပုဂံအာနႏၵာဘုရား ႏွင့္ ႐ုပ္ပြားေကာင္းတစ္ခုျဖစ္လၽွက္ႏွင့္ ယင္းအတြင္းသ႐ုပ္သ႑ာန္တို႔မွာ မူရင္းကဆိုလိုရင္း တို႔ႏွင့္ လားလားမွ မတူသလိုေတြ႕ရပါသည္။ သို႔ေသာ္လည္း ယင္းဘုရားမွာ အထင္ႀကီးထိုက္သည့္သာသနာ့ အေဆာက္အဦး တစ္ခု ျဖစ္ရသည္မွာ ယင္း၏အေရွ႕ႏွင့္ အေနာက္ အဝင္အထြက္စမုတ္တို႔က နံရံေရးပန္းခ်ီမ်ားျဖင့္ ဘုရားတည္သည့္ကာလ ေန႔စဥ္ လူေနမႈဘဝခ်ယ္သေဖာ္ျပထားသည္။
ပုဂံမင္း(၁၈၄၆-၁၈၅၃)သည္ ကုန္းေဘာင္မင္းဆက္၌အရက္စက္ဆုံး ဘုရင္တစ္ပါး ျဖစ္ေသာ္ျငားလည္း သူ႔မင္းစံ တိုလွႏွစ္သမယအတြင္း လူေထာင္ခ်ီကာသတ္ခဲ့ပါလည္း ထို ၇ ႏွစ္ကာလ ျခယ္ျပသမၽွနံရံ ေဆးပန္းခ်ီတို႔က သူ႔တိုင္းသူျပည္သားတို႔အေပၚ ေမတၱာေစတနာ အျဖာျဖာ ကိုအထင္အရွားေဖၚက်ဴးထားသည့္ အႏွစ္သာရ ေဆာင္လၽွက္ရွိေပသည္။ ေက်ာက္ေတာ္ႀကီးဘုရား၌ ၈၈ ပါးေသာ ေက်ာက္ဆင္းတုေတာ္မ်ား စံပါယ္ထားလၽွက္ယင္းတို႔မွာ ဗုဒၶဘုရား၏တပည့္သားတို႔သာျဖစ္ကုန္ၾကသည္။ လူတပိုင္း တိရိစၧာန္ တဝက္ႏွင့္ မႏုသီဟ ေခၚ ဒ႑ာရီဆန္လွသည့္ ေက်ာက္သား ႐ုပ္ ၁၂ ခုလည္းပါရွိသည္။ ပုဂံတြင္ ဗုဒၶရပ္ေတာ္မူ ၄ ဆူပါေသာ အာနႏၵာပုဂံဘုရားမွ လြဲ၍ စက်င္ေက်ာက္သားျဖင့္ထုထားေသာ ေက်ာက္စိမ္းေရာင္ထြက္ ၿပိဳးၿပိဳးျပက္ျပက္ႏွင့္ ဗုဒၶႀကီးတစ္ဆူလည္းပါပါေသးသည္။ ယင္းဘုရားကား ဦးပိန္တံတား၏ အေရွ႕ဘက္တြင္တည္ေနေတာ္မူသည္။
ေက်ာက္ေတာ္ႀကီး ဘုရားသည္ ပုဂံမင္းတရား၏ ေကာင္းမႈေတာ္ ျဖစ္၍ အမရပူရၿမိဳ႕မွ ေတာင္ဖက္ ၃ မိုင္ခန႔္ ကြာေဝးေသာ ေတာင္သမန္ အေနာက္ေတာင္ ရြာႏွစ္ရြာအၾကားတြင္ တည္ရွိ၏။ မဟာသက်ရံသီဟူေသာဘြဲ႕ေတာ္ျဖင့္ ထင္ရွား ေတာ္မူေလသည္။
မဟာမင္းထင္စည္သူ ေရးသည့္ မဟာသက်ရံသီ ေက်ာက္ေတာ္ႀကီး ေက်ာက္စာအရ၊ ေက်ာက္ေတာ္ကို ငစဉ့္ကူးၿမိဳ႕အဝင္၊ စုံၿမိဳ႕စီရင္စု စက်င္ေတာင္မွ ပင့္ေဆာင္ၿပီးလၽွင္၊ ဧရာဝတီျမစ္စဥ္အတိုင္း ပင့္ေဆာင္ကာ၊ ေရႊၾကက္ယက္ ေရႊၾကက္က် ဘုရားႏွစ္ဆူအၾကား ခရီးျဖင့္ ဝင္ေတာ္မူ၍ ေတာင္သမန္အင္းအနီး ယခု တည္ရွိေသာအရပ္သို႔ ပင့္ေဆာင္သည္ဟု သိရသည္။
ဒုတိယမဟာရာဇဝင္ေတာ္ႀကီးတြင္ကား 'သကၠရာဇ္ ၁၂၁၁ ခုႏွစ္ နယုန္လဆန္း ၁၄ ရက္ေန႔ကစ၍၊ ရတနာပူရ အင္းဝၿမိဳ႕တြင္ မဟာသက်ရံသီ ေက်ာက္ေတာ္ႀကီးဘုရား ကိန္းဝပ္ေတာ္မူသည့္ အုတ္ျပာသာဒ္ ၿပိဳပ်က္သည္ကို၊ ေက်ာက္ေမာ္ၿမိဳ႕စား ဝန္ႀကီး သတိုးမင္းႀကီး မဟာမင္းလွသီဟသူ၊ ပန္းပဲဝန္အတြင္းဝန္ သတိုးမင္းႀကီးမဟာမင္းလွေက်ာ္သူတို႔ကို၊ ေလွအမႈထမ္း လူ ၃ဝဝဝ ေပးအပ္၍ ပင့္ေဆာင္ေစရာ၊ သုံးရက္ႏွင့္ မုတၱမတံခါးျပင္၊ ဘုရားပင့္ေဆာင္ရန္ ေဘာင္ေပၚသို႔ေရာက္ေၾကာင္း ေလၽွာက္ထား၍၊ ၎ႏွစ္ဝါဆိုလျပည့္ေက်ာ္ ၆ ရက္ေန႔တြင္၊ ဆရာေတာ္ သံဃာေတာ္တို႔ကို၊ သမၺာန္ေတာ္မ်ားတြင္ တင္ေဆာင္၍၊ ေရွ႕ဦး ေရွ႕ဖ်ား ႂကြသြားႏွင့္ေစၿပီးလၽွင္ ဘဝရွင္မင္းတရားႀကီးဘုရား၊ ေဘာင္ေတာ္ေလွေတာ္ သမၺာန္ေတာ္မ်ားႏွင့္ မင္းညီမင္းသား မႉးေတာ္မတ္ေတာ္တို႔ ၿခံရံ၍ ထြက္ေတာ္မူၿပီးလၽွင္၊ ဘုရားတင္ေဘာင္ျပာသာဒ္ကို မီးသေဘၤာေတာ္ႏွင့္ ဆြဲေစ၍၊ ေရႊၿမိဳ႕ေတာ္ေတာင္မ်က္ႏွာ၊ ေတာင္သမန္အနီး အထက္တည္ထားေဆာက္လုပ္ေတာ္မူသည့္ အုတ္ျပာသာဒ္အတြင္း၊ ပင့္ေဆာင္ကိုးကြယ္ေတာ္မူ၏'ဟု စုံလင္စြာ ေဖာ္ျပမွတ္သားပါရွိေလသည္။
ေက်ာက္ေတာ္ႀကီးဘုရားသည္ ထက္ဝယ္ဖြဲ႕ေခြေနေတာ္မူေသာ ႐ုပ္ပြားေတာ္ျဖစ္၍၊ ဌာပနာပစၥည္းမ်ားမွာ ေရႊဆင္းတု ၁၂ ဆူ၊ ေငြဆင္းတု ၃၅၈ ဆူ ျဖစ္သည္။ ဘုရားအတြင္း ဖိနပ္ေတာ္ႏွင့္ကပ္လ်က္ရွိေသာ တနဂၤေႏြေထာင့္၌ မဟာသက်ရံသီဟူေသာ စာတမ္း ေရးထားသည့္ ေက်ာက္ျပားတစ္ခ်ပ္ရွိ၍ ဘုရား၏ တနဂၤေႏြေထာင့္ တံတိုင္းအနီး၌မူ မဟာသက်ရံသီ ဘရားသမိုင္း ေရးသားေသာ ေက်ာက္ျပားတစ္ခ်ပ္ရွိ၏။ တံတိုင္းေျမာက္ဖက္တြင္၊ အေရွ႕အေနာက္ အေတာင္ ၂ဝ၊ ေတာင္ ေျမာက္ ၁ဝ ေတာင္ရွိေသာ ေျခေတာ္ရာ တိုက္ပ်က္ရွိ၏။ ေျခေတာ္ရာမွာ ဘုရား၏ အာ႐ုံခံ တနဂၤေႏြေထာင့္သို႔ ပင့္ေဆာင္ထားၿပီးျဖစ္၏။ ဘုရားအာ႐ုံခံအတြင္း ေက်ာဖက္တြင္ ရဟႏၲာ႐ုပ္တုေတာ္ ၈၈ ဆူ ရွိ၏။ ေက်ာက္ေတာ္ႀကီးဘုရားမွာ ပုဂံျပည္ရွိ အာနႏၵာ ဘုရားပုံ သ႑ာန္ပင္ ျဖစ္၍ ျမန္မာဗိသုကာမ်ား၏ လက္ရာစစ္ျဖစ္၏။ စိတ္ဝင္စားဖြယ္ ေကာင္းသည္ကား၊ မုတ္ ၄ မုတ္တို႔တြင္ ေရးျခယ္ထားေသာ ပန္းခ်ီကားမ်ား ျဖစ္ေလသည္။ ထိုပန္းခ်ီကားမ်ားသည္ စစ္ကိုင္း၊ အမရပူရ၊ အင္းဝ၊ ပုခန္းႀကီး၊ ျပည္ႏွင့္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မ်ားရွိ ပုဂံမင္း၏ ေကာင္းမႈေတာ္မ်ား ျဖစ္ေသာ ပန္းခ်ီကားမ်ား ျဖစ္သည္။ ထူးျခားခ်က္မွာ အေရွ႕မုခ္တြင္ ေရးဆြဲထားေသာ ေကာင္းကင္တမန္ပုံ ၂ ခုပင္ ျဖစ္၏။ နကၡတ္တာရာ ပုံမ်ားကိုလည္း ေတြ႕ရသည္။ ထိုပန္းခ်ီကားမ်ားမွာ ထိုေခတ္၏ အဝတ္အစားမ်ားကို ေဖာ္ျပထားေသာ ေခတ္ေၾကးမုံမ်ား ျဖစ္၍ တန္ဖိုးရွိလွေပသည္။ [၁]
မႏၲေလးတြင္ အမည္တူႏွင့္ အတူ ေက်ာက္ေတာ္ႀကီး ဘုရားမွာ ပုဂံ၏အာနႏၵာ (ေဝဇယႏၲာ) ေက်ာင္းဘုရား၏ ပုံတူတစ္ခုအျဖစ္ ရည္ရြယ္ခဲ့သည္။ ယင္းကို ပုဂံဘုရင္က ၁၈၄၇ တြင္ ေဆာက္တည္ခဲ့သည္။ ဘုရား၏အျပင္သားက ပုဂံအာနႏၵာဘုရား ႏွင့္ ႐ုပ္ပြားေကာင္းတစ္ခုျဖစ္လၽွက္ႏွင့္ ယင္းအတြင္းသ႐ုပ္သ႑ာန္တို႔မွာ မူရင္းကဆိုလိုရင္း တို႔ႏွင့္ လားလားမွ မတူသလိုေတြ႕ရပါသည္။ သို႔ေသာ္လည္း ယင္းဘုရားမွာ အထင္ႀကီးထိုက္သည့္သာသနာ့ အေဆာက္အဦး တစ္ခု ျဖစ္ရသည္မွာ ယင္း၏အေရွ႕ႏွင့္ အေနာက္ အဝင္အထြက္စမုတ္တို႔က နံရံေရးပန္းခ်ီမ်ားျဖင့္ ဘုရားတည္သည့္ကာလ ေန႔စဥ္ လူေနမႈဘဝခ်ယ္သေဖာ္ျပထားသည္။
ပုဂံမင္း(၁၈၄၆-၁၈၅၃)သည္ ကုန္းေဘာင္မင္းဆက္၌အရက္စက္ဆုံး ဘုရင္တစ္ပါး ျဖစ္ေသာ္ျငားလည္း သူ႔မင္းစံ တိုလွႏွစ္သမယအတြင္း လူေထာင္ခ်ီကာသတ္ခဲ့ပါလည္း ထို ၇ ႏွစ္ကာလ ျခယ္ျပသမၽွနံရံ ေဆးပန္းခ်ီတို႔က သူ႔တိုင္းသူျပည္သားတို႔အေပၚ ေမတၱာေစတနာ အျဖာျဖာ ကိုအထင္အရွားေဖၚက်ဴးထားသည့္ အႏွစ္သာရ ေဆာင္လၽွက္ရွိေပသည္။ ေက်ာက္ေတာ္ႀကီးဘုရား၌ ၈၈ ပါးေသာ ေက်ာက္ဆင္းတုေတာ္မ်ား စံပါယ္ထားလၽွက္ယင္းတို႔မွာ ဗုဒၶဘုရား၏တပည့္သားတို႔သာျဖစ္ကုန္ၾကသည္။ လူတပိုင္း တိရိစၧာန္ တဝက္ႏွင့္ မႏုသီဟ ေခၚ ဒ႑ာရီဆန္လွသည့္ ေက်ာက္သား ႐ုပ္ ၁၂ ခုလည္းပါရွိသည္။ ပုဂံတြင္ ဗုဒၶရပ္ေတာ္မူ ၄ ဆူပါေသာ အာနႏၵာပုဂံဘုရားမွ လြဲ၍ စက်င္ေက်ာက္သားျဖင့္ထုထားေသာ ေက်ာက္စိမ္းေရာင္ထြက္ ၿပိဳးၿပိဳးျပက္ျပက္ႏွင့္ ဗုဒၶႀကီးတစ္ဆူလည္းပါပါေသးသည္။ ယင္းဘုရားကား ဦးပိန္တံတား၏ အေရွ႕ဘက္တြင္တည္ေနေတာ္မူသည္။
Comments
Post a Comment